Tỉnh Đắk Lắk họp bàn giải pháp thúc đẩy sản xuất, chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng niên vụ 2026 trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk

Tham dự cuộc họp bàn giải pháp thúc đẩy sản xuất, chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng niên vụ 2026 trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk có đồng chí Nguyễn Thiên Văn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đại diện Lãnh đạo các Sở, ngành, cơ quan, đơn vị: Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Tài chính, Khoa học và Công nghệ, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thanh tra tỉnh, Văn phòng UBND tỉnh, Thuế tỉnh Đắk Lắk, Chi cục Hải quan Khu vực XIV, Liên minh Hợp tác xã tỉnh, Hội Nông dân tỉnh; đại diện Công an tỉnh, đại diện Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đắk Lắk; đại diện Lãnh đạo UBND các xã trọng điểm về sản xuất Sầu riêng: Ea Knuếc, Krông Pắk, Ea Tul, Quảng Phú, Ea Drông, Dliê Ya; đại diện Lãnh đạo Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 cùng một số Doanh nghiệp, Hợp tác xã có mã số vùng trồng (MSVT), cơ sở đóng gói (CSĐG), phòng kiểm nghiệm, cơ sở sơ chế, chế biến Sầu riêng đông lạnh trên địa bàn tỉnh.
Đắk Lắk tiếp tục giữ vai trò là địa phương trọng điểm sản xuất sầu riêng của cả nước.
Theo báo cáo, đến năm 2026, toàn tỉnh Đắk Lắk có khoảng 41.000 ha sầu riêng; sản lượng năm 2025 đạt khoảng 446.000 tấn; kim ngạch xuất khẩu ước đạt 1,1 tỷ USD, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng của ngành nông nghiệp và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Toàn tỉnh đã được phía Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) phê duyệt 280 mã số vùng trồng (MSVT) với diện tích khoảng 7.500 ha và 42 cơ sở đóng gói đủ điều kiện xuất khẩu. Đồng thời, tỉnh đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị cấp mới 165 mã số vùng trồng (khoảng 4.915 ha) và 66 cơ sở đóng gói, qua đó từng bước nâng tỷ lệ diện tích được cấp mã số lên khoảng 41,7% tổng diện tích trồng sầu riêng của tỉnh.
Bên cạnh những kết quả đạt được, niên vụ sầu riêng năm 2026 dự báo sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh, uy tín thương hiệu sầu riêng Đắk Lắk nói riêng và sầu riêng Việt Nam nói chung.
Trong đó, yêu cầu kiểm soát chất lượng của thị trường nhập khẩu, đặc biệt là thị trường Trung Quốc, ngày càng chặt chẽ. Các quy định về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc được siết chặt; một số lô hàng xuất khẩu của Việt Nam thời gian qua bị phát hiện tồn dư Cadimi, nhiễm chất Vàng Ô (Auramine O), dẫn đến bị cảnh báo hoặc trả hàng, tiềm ẩn nguy cơ đình chỉ mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Thứ hai, năng lực kiểm nghiệm, thử nghiệm phục vụ xuất khẩu trên địa bàn tỉnh còn nhiều hạn chế. Trong bối cảnh các quy định mới yêu cầu 100% lô hàng xuất khẩu phải được kiểm nghiệm trước khi thông quan, tỉnh hiện chưa có đủ các cơ sở kiểm nghiệm được phía Trung Quốc chỉ định hoặc công nhận. Việc doanh nghiệp phải gửi mẫu đến Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng hoặc Hà Nội làm gia tăng chi phí, kéo dài thời gian kiểm nghiệm, ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Thứ ba, công tác quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tình trạng sử dụng trái phép hoặc mạo danh mã số vùng trồng, trộn lẫn sản phẩm từ vùng chưa được cấp mã để xuất khẩu, cùng với việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất bảo quản không đúng quy định hoặc vượt ngưỡng cho phép vẫn còn xảy ra tại một số địa phương, ảnh hưởng đến uy tín của ngành hàng.
Bên cạnh những kết quả đạt được, niên vụ sầu riêng năm 2026 dự báo sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh, uy tín thương hiệu sầu riêng Đắk Lắk nói riêng và sầu riêng Việt Nam nói chung, tập trung ở một số vấn đề sau:
Thứ nhất, yêu cầu kiểm soát chất lượng của thị trường nhập khẩu, đặc biệt là thị trường Trung Quốc, ngày càng chặt chẽ. Các quy định về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc được siết chặt; một số lô hàng xuất khẩu của Việt Nam thời gian qua bị phát hiện tồn dư Cadimi, nhiễm chất Vàng Ô (Auramine O), dẫn đến bị cảnh báo hoặc trả hàng, tiềm ẩn nguy cơ đình chỉ mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Thứ hai, năng lực kiểm nghiệm, thử nghiệm phục vụ xuất khẩu trên địa bàn tỉnh còn nhiều hạn chế. Trong bối cảnh các quy định mới yêu cầu 100% lô hàng xuất khẩu phải được kiểm nghiệm trước khi thông quan, tỉnh hiện chưa có đủ các cơ sở kiểm nghiệm được phía Trung Quốc chỉ định hoặc công nhận. Việc doanh nghiệp phải gửi mẫu đến Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng hoặc Hà Nội làm gia tăng chi phí, kéo dài thời gian kiểm nghiệm, ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Thứ ba, công tác quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tình trạng sử dụng trái phép hoặc mạo danh mã số vùng trồng, trộn lẫn sản phẩm từ vùng chưa được cấp mã để xuất khẩu, cùng với việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất bảo quản không đúng quy định hoặc vượt ngưỡng cho phép vẫn còn xảy ra tại một số địa phương, ảnh hưởng đến uy tín của ngành hàng.
Thứ tư, hoạt động liên kết sản xuất, thu mua và tiêu thụ sầu riêng chưa thật sự ổn định. Tình trạng tranh mua, tranh bán, phá vỡ hợp đồng liên kết, thu mua trái non, ép giá hoặc "bẻ kèo" khi thị trường biến động vẫn diễn ra, làm ảnh hưởng đến hiệu quả chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ, gây mất ổn định thị trường và tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các vấn đề về an ninh, trật tự tại địa phương.
Do vậy, các sở, ban, ngành, địa phương và các đơn vị liên quan phải xác định niên vụ sầu riêng năm 2026 là nhiệm vụ trọng tâm, cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ ngay từ đầu vụ; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng vi phạm quy định của thị trường nhập khẩu, ảnh hưởng đến thương hiệu sầu riêng Đắk Lắk và lợi ích của người dân, doanh nghiệp.
Theo đó, lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk đã chỉ đạo các sở, ban ngành cần triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách cần tập trung triển khai ngay như: các khó khăn, vướng mắc về hồ sơ pháp lý, tổ chức quản lý và người đại diện đứng tên mã số vùng trồng đối với hơn 3000ha đã được cấp mã số vùng trồng; rà soát từng mã số vùng trồng; xác định rõ nguyên nhân, xử lý dứt điểm các trường hợp chồng lấn, tranh chấp hoặc chưa bảo đảm điều kiện pháp lý; Đối với 165 mã số vùng trồng (MSVT) với diện tích khoảng 4.915 ha đang chờ phía Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) kiểm tra, phê duyệt, yêu cầu tập trung hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm đầy đủ các điều kiện theo quy định để sẵn sàng phục vụ công tác kiểm tra, đánh giá của phía GACC.
Lãnh đạo tỉnh cũng đề nghị Hiệp hội Sầu riêng tỉnh tiếp tục phát huy vai trò đồng hành, hỗ trợ công tác rà soát, hoàn thiện hồ sơ đối với các mã số vùng trồng; trước mắt trực tiếp hỗ trợ rà soát khoảng 15% số mã số vùng trồng đang chờ phê duyệt, Chủ tịch UBND các xã có vùng trồng sầu riêng căn cứ tình hình thực tế của địa phương, khẩn trương xây dựng phương án và các kịch bản xử lý đối với trường hợp tiêu thụ khó khăn, sầu riêng tồn đọng; chủ động phối hợp với các sở, ngành, Hiệp hội Sầu riêng tỉnh, doanh nghiệp, hợp tác xã và thương nhân để kết nối tiêu thụ, bảo đảm thu hoạch, thu mua, vận chuyển và tiêu thụ sản phẩm thông suốt trong suốt niên vụ.
Đối với 109 cơ sở kinh doanh, sơ chế, bóc tách múi và cấp đông Sầu riêng trên địa bàn, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các ngành chủ trì, phối hợp rà soát, đánh giá năng lực sản xuất, chế biến, tình hình hoạt động, công suất thực tế và khả năng tham gia thu mua, tiêu thụ sầu riêng trong niên vụ năm 2026; yêu cầu các cơ sở cam kết về sản lượng thu mua, chế biến và tiêu thụ trên địa bàn tỉnh.
Đối với các cơ sở không chấp hành hoặc không phối hợp sau 02 lần được mời làm việc mà không có lý do chính đáng, giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các cơ quan có liên quan rà soát toàn bộ hồ sơ pháp lý, điều kiện hoạt động; trường hợp phát hiện vi phạm thì tham mưu cơ quan có thẩm quyền xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, kể cả việc đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi các loại giấy phép, giấy chứng nhận đã được cấp (nếu đủ điều kiện áp dụng).
Tỉnh cũng chỉ đạo các sở, ngành có liên quan đánh giá thực trạng hệ thống kho bãi thu mua sầu riêng và đưa ra kịch bản điều hành công tác tiêu thụ Sầu riêng niên vụ năm 2026, theo đó, ngành công thương có nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp, Hiệp hội Sầu riêng tỉnh khẩn trương xây dựng và ban hành Kế hoạch đẩy mạnh tiêu thụ sầu riêng Đắk Lắk năm 2026, kế hoạch phải đa dạng hóa các kênh tiêu thụ: tăng cường thị trường nội địa (tổ chức chuỗi sự kiện, tháng lễ hội sầu riêng,…); mở rộng xuất khẩu sang các thị trường tiềm năng khác ngoài Trung Quốc như Đài Loan, Singapore, Thái Lan,… đối với dòng sản phẩm sầu riêng bóc múi, cấp đông.
Sau khi các mã số vùng trồng đủ điều kiện và đáp ứng đầy đủ yêu cầu của thị trường nhập khẩu, các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối giao thương trực tiếp (B2B) giữa các doanh nghiệp nhập khẩu, phân phối của Trung Quốc với các hợp tác xã, doanh nghiệp có đủ điều kiện xuất khẩu trên địa bàn tỉnh để các Doanh nghiệp có niềm tin đối với các cơ chế, chính sách của tỉnh sẽ được triển khai tổ chức sao cho phù hợp và hiệu quả. 
Ngoài ra, nội dung xúc tiến giao thương phải gắn với việc giới thiệu các vùng trồng, cơ sở đóng gói đáp ứng quy định của nước nhập khẩu; tạo điều kiện để các doanh nghiệp hai bên trao đổi, ký kết hợp đồng liên kết sản xuất, thu mua và tiêu thụ sản phẩm, góp phần hình thành các chuỗi liên kết ổn định, nâng cao khả năng tiêu thụ sầu riêng của tỉnh. Khuyến khích các doanh nghiệp trên cơ sở thỏa thuận, thống nhất với các hợp tác xã và người sản xuất thực hiện các hình thức liên kết, đặt cọc hoặc ứng vốn thu mua theo quy định của pháp luật nhằm ổn định vùng nguyên liệu, bảo đảm đầu ra cho sản phẩm và nâng cao tính bền vững của chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ sầu riêng.